Baresi qua đời: Cả đời bảo vệ màu đỏ-đen, huyền thoại vĩnh cửu

Biên tập/Hàn Băng Ngày 31 tháng 7, giới bóng đá Milan và Italy chìm trong nỗi buồn – sau một thời gian dài chống chọi với bệnh tật, Franco Baresi, huyền thoại kép của AC Milan và bóng đá Italy, đã từ trần, hưởng thọ 66 tuổi.

Tại lễ khai mạc Olympic Milano-Cortina hồi tháng 2, Baresi vẫn là một trong những người cầm đuốc, cùng với Bergomi – đối thủ cũ ở Inter và đồng đội ở tuyển Italy – xuất hiện, Milan đã giới thiệu với thế giới hai biểu tượng của lòng trung thành trong thành phố. Không ngờ chỉ nửa năm sau, Baresi đã vĩnh biệt cõi trần.

Nhìn lại cuộc đời vĩ đại của Baresi, người ta không chỉ ca ngợi ông đã định nghĩa lại vị trí hậu vệ quét (Libero), mà còn hơn thế là lòng trung thành của ông với Milan. Lòng trung thành này bắt đầu từ thời kỳ đen tối nhất của Milan đầu những năm 1980, sau đó trải qua thời kỳ hoàng kim dưới thời Berlusconi và những thăng trầm, không hề thay đổi, vô cùng quý giá.

Baresi và anh trai Giuseppe có tuổi thơ bất hạnh, mất cả cha lẫn mẹ trong vòng 3 năm, trở thành trẻ mồ côi năm 14 tuổi. Sau đó hai anh em cùng đến thử việc tại Inter, người anh được giữ lại và trở thành huyền thoại của Inter, còn Franco bị loại vì thể hình nhỏ bé. Sau đó cậu lại thử việc thêm 3 lần nữa và ở lại AC Milan, nhân viên massage Marcanti của Milan gọi cậu là Piscinin (thằng nhỏ gầy), nhưng chàng hậu vệ chỉ cao 1m76 này lại trở thành hậu vệ vĩ đại nhất trong lịch sử Rossoneri.

Hậu vệ quét (Libero) được huấn luyện viên người Italy Viani sáng tạo ra vào cuối những năm 1940, lấy cảm hứng từ chiến thuật của danh huyền thoại Áo Rappan những năm 1930, đặt một hậu vệ phía sau hàng phòng ngự để tập trung kèm cặp tiền đạo đối phương. Những năm 1970, Beckenbauer là đại diện của libero, và Baresi đã kế thừa hoàn hảo di sản của ông, nhờ đó có biệt danh "Kaiser Franz" (cách viết chuyển ngữ của Franz sang tiếng Đức).

Tờ Gazzetta dello Sport đã đánh giá về Baresi một cách đủ khách quan, công bằng và có uy tín: Baresi là hậu vệ quét kinh điển và thanh lịch nhất thế giới, phẩm chất kỹ thuật, thể lực, tầm nhìn, khả năng phán đoán và ý thức tấn công, cái nhìn tổng quan về hàng phòng ngự, hòa quyện với những pha tắc bóng mang tính biểu tượng, khiến ông trở thành trung vệ toàn diện nhất lịch sử. Baresi là thiên tài trong việc phán đoán ý đồ đối phương, thường xuyên băng lên tuyến giữa cắt bóng chính xác, trở thành điểm khởi đầu cho các đợt tấn công, giúp đội nhà tạo ra lợi thế quân số.

Năm 22 tuổi, Baresi trở thành đội trưởng của Milan. Năm 1989, trong cuộc bầu chọn Quả bóng vàng, ông chỉ kém đồng đội Van Basten 49 phiếu, nhưng giới bóng đá châu Âu năm đó đều cho rằng ông hoàn toàn xứng đáng với danh hiệu này. Baresi cũng là trung vệ Italy gần nhất với Quả bóng vàng kể từ khi giải thưởng ra đời.

Năm 1997, trước một trận giao hữu, Berlusconi đã đặc biệt trao cho Baresi một Quả bóng vàng kỷ niệm

Ở thời đỉnh cao, hàng phòng ngự gồm Baresi, Costacurta, Maldini và Tassotti đã trở thành nòng cốt cho cuộc cách mạng chiến thuật phòng ngự của Sacchi. Họ cùng nhau tạo nên huyền thoại bất bại 58 trận của Milan, mang lại cho đội bóng của Capello biệt danh "Gli Invincibili" (Những kẻ bất khả chiến bại). Tại World Cup 1994, Baresi còn tạo nên kỳ tích "xương thép" khi bị chấn thương sụn chêm ở vòng bảng, phải phẫu thuật, và 25 ngày sau vẫn đá trọn 120 phút trong trận chung kết.

Dù trong hay ngoài sân cỏ, Baresi đều rất ít nói, ông thể hiện qua ngôn ngữ cơ thể: luôn tiến về phía trước, đầy năng lượng. Baresi thích mặc áo dài tay và kéo áo ra ngoài gần như che hết quần đùi – cùng với những động tác giàu sức mạnh, chiếc áo rộng tung bay trong gió như một lá cờ. Điều này đã trở thành "mốt" của các cậu bé yêu bóng đá thời đó.

Baresi còn có khả năng bắt việt vị gần như hoàn hảo và hiếm khi sai lầm, cánh tay giơ cao báo việt vị của ông như một chiếc điều khiển từ xa điều khiển trợ lý trọng tài, cũng là một biểu tượng cá nhân đặc trưng. Baresi hầu như không có những khoảnh khắc đỉnh cao để làm highlight, nhưng dường như có mặt ở khắp mọi nơi.

Serie A mãi đến năm 1995 mới áp dụng số áo cố định và họ tên trên áo, nhưng dù không có họ Baresi, tất cả đều biết số 6 thuộc về ai và có ý nghĩa gì. Năm 1997, ngày Baresi từ giã sự nghiệp, AC Milan tuyên bố số áo 6 của ông sẽ được vĩnh viễn treo lên. Không giống như số 3 của Maldini vẫn còn con cháu có thể thừa kế, số 6 của Baresi là vĩnh viễn. Bởi vì lòng trung thành của ông đã mang lại cho số 6 một ý nghĩa bất diệt – đầu những năm 1980, Milan hai lần xuống hạng trong hai năm, thời điểm đen tối nhất, Baresi vẫn không rời bỏ đội bóng.

Huyền thoại của nhiều ngôi sao đến từ danh hiệu vô địch, nhưng Baresi khác biệt, huyền thoại của ông ngoài vinh quang còn có lòng trung thành, trung thành thấm vào máu thịt.